ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )
308
سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )
دست يابد . « 1 » ارتفاع دماوند دقيقا معلوم نيست . با اين همه نبايد بلندى آن كمتر از 6500 متر باشد « 2 » ، ولى ايرانىها با تواضع تمام ! ارتفاع كوه را در حدود 000 ، 30 متر مىدانند . به اعتقاد آنها فقط رستم بر قلهى اين كوه كه كوهستان مقدس و مادر تمامى كوههاى عالم است پا گذاشته است . گرداگرد دماوند ديوها اقامت دارند و ستارگان هفت صور فلكى به دور آن مىچرخند . كشتى نوح با قلهى اين كوه روشنايى ، سرچشمه آبها و گهواره همه مردم روى زمين برخورد كرد و متوقف شد . جشن باشكوهى به مناسب پيروزى فريدون بر ضحاك - غول عجيبى كه از شانههايش مارهايى سر برآورده بودند و خوراكشان مغز انسانها بود - در دهكدهى مجاور اين كوهستان همه ساله برگزار مىشود . نظير كوه آرارات ، دماوند نيز كليه داستانهاى مربوط به تكوين عالم و سنتهاى افسانهيى نژاد كهنسال آسيايى را يك جا در خود جمع و متمركز كرده است . آن قسمت از كوههايى كه منحصرا به نام البرز معروف است ، از غرب دماوند تا تخت سليمان ( 4400 متر ) امتداد دارد . ارتفاع توچال كه مستقيما بر تهران مسلط است بيش از 3900 متر نيست . دو جاده كه از درههاى چالوس و شيرارود مىگذرند ، تهران را به كرانهى بحر خزر مربوط مىكنند . جادهى ديگرى كه از سمام ، غربىترين قسمت كوهستان البرز عبور مىكند ، در فصول گذشته به تفصيل توصيف شده است . كوههاى طالش آخرين قسمت سلسله جبال البرز در شمال غربى است . مرتفعترين قلهى اين كوهها سبلان است كه آتشفشان خاموشى است و در حدود 4844 متر ارتفاع دارد . قلهى سلسله جبال ديگرى كه با كوه قبلى پيوند دارد ، سهند ناميده مىشود و ارتفاعش در حدود 3546 متر است . بهطورى كه ملاحظه مىشود ، ايران بهشت كوهنوردان است . زمانى كه راهآهن ، تهران
--> ( 1 ) . در دايرة المعارف فارسى مصاحب اولين صعود به وسيله تيلر تامسون در سال 1873 ذكر گرديده و در آخرين چاپ دايرة المعارف لاروس بزرگ صعود يك اكيپ ايرانى - فرانسوى ( از ايران گيلانپور و رشتيان ) در سال 1945 ضبط شده است . اما ابودلف ، جهانگرد معروف كه در سالهاى 942 - 952 م / 331 - 341 ه ق در ايران سياحت مىكرده است ، مدعى است شخصا و با سخنى فراوان از اين كوه بالا رفته است و در سفرنامهاش مىنويسد : « . . گمان نمىكنم هيچكس از مكانى كه من رسيدهام بالاتر رفته باشد . . . » ر . ك : سفرنامه ابودلف در ايران . ترجمهى ابو الفضل طباطبائى ، ص 78 ] . م . ( 2 ) . در زمان ما بلندترين ارتفاعات قلل كوههاى نامبرده در فوق را به ترتيب زير مىدانند : دماوند 5670 متر ، تخت سليمان 4650 متر ، توچال 3967 متر ، سبلان 4821 متر ، سهند 3722 متر ، الوند 3570 متر و دنا 4275 متر . م .